• Agile Transformatie

Hoe wordt hier eigenlijk leiding gegeven? 

Je zit in een overleg en het valt je meteen op. Niet zozeer door wat er gezegd wordt, maar wie het zegt. En wat er daarna gebeurt. Wie bepaalt de agenda? Wie hakt de knoop door als het spannend wordt? Wordt er ruimte gemaakt voor nieuwe ideeën? Vaak voel je binnen een paar minuten welk leiderschap dominant is. In de vorige blog stond dat eerste gevoel centraal: hoe voelt het hier eigenlijk? In deze blog gaan we een laag dieper. Want dat gevoel ontstaat niet toevallig. Het wordt elke dag opnieuw gevormd. Door leiderschap.

Ik heb in mijn loopbaan heel wat leiders ontmoet. Met titels, zonder titels, formeel en informeel. Wat ze gemeen hadden? Ze waren zich zelden bewust van welk gedrag ze versterken. En toch is dat precies wat leiderschap doet. Elke dag opnieuw. Niet in grote speeches, maar in kleine keuzes. 

Dat geldt trouwens net zo goed voor mij. Voordat ik me bewust was van de verschillende opties die er zijn, had ik al lang een dominante manier van leiderschap gekozen. Omdat die vanzelfsprekend voelde. ‘Samenwerken & verbinden’ is mijn natuurlijke voorkeur. Niks mis mee. Maar ik heb ook geleerd: alleen daarmee krijg je niet alles in beweging. 

Laten we in dit artikel dus samen kijken naar de vier manieren waarop leiders richting geven en welke invloed dat kan hebben op de cultuur binnen de organisatie.

Vier manieren waarop leiders richting geven

Ik geloof steeds minder in leiderschap als stijl, en steeds meer in leiderschap als effect. Het gaat wat mij betreft niet zozeer over: wat vind de leider belangrijk? Maar des te meer over: wat gebeurt er door het gedrag van de leider?

Leiderschap is namelijk nooit neutraal. Het duwt, bewust of onbewust, richting één of meerdere cultuurwaarden. En als er dan toch wordt gestuurd, is het wel zo handig om te weten wat de natuurlijke voorkeur van het leiderschap binnen de organisatie is. En om kritisch te kijken of die voorkeur ook is wat er nu nodig is.

1. Richting geven door te vernieuwen en te ontdekken

Leiders creëren ruimte. Ze moedigen experimenten aan en accepteren onzekerheid. Dat kan enorm krachtig zijn in complexe omgevingen, maar vraagt ook iets van mensen: omgaan met onduidelijkheid.

Vraag jezelf eens af:

• Geeft deze vorm van leiderschap jou energie?
• Of verlang je soms naar meer houvast?

2. Richting geven door te presteren en te winnen

Hier geven doelen richting. Resultaten spreken. Besluiten worden genomen op impact. Dat zorgt voor focus en tempo, maar kan ook spanning opleveren als alles meetbaar moet zijn.

Vraag jezelf eens af:

• Helpt deze duidelijkheid jou om scherp te blijven?
• Of voel je vooral druk?

3. Richting geven door te beheersen en te borgen

Leiders zorgen voor structuur. Ze bewaken afspraken en creëren voorspelbaarheid. Dat is onmisbaar in veel contexten, maar kan ook innovatie vertragen.

Vraag jezelf eens af:

• Geeft dit jou rust en vertrouwen?
• Of merk je dat initiatief wordt afgeremd?

4. Richting geven door samen te werken en te verbinden

Leiders zijn coachend en betrokken. Ze investeren vooral in relaties. Dat vergroot veiligheid en betrokkenheid, maar vraagt ook om scherpte bij moeilijke besluiten.

Vraag jezelf eens af:

• Voel jij je gezien door dit leiderschap?
• Of mis je soms richting?

De echte vraag over cultuur en leiderschap

De echte vraag is niet: welke manier is beter? De vraag is: welke manier is nu dominant en wat betekent dat? Als leiderschap vooral één kant op duwt, blijven andere  cultuurwaarden onderbelicht. En precies daar ontstaan vaak de fricties die we later ‘weerstand’ noemen. Misschien is dit daarom wel de meest eerlijke reflectie: welke manier van leiderschap helpt ons nu en welke zouden we bewuster mogen toevoegen?

Heb je voor het beantwoorden van die vraag behoefte aan een ervaren blik van buitenaf? Ik kom graag met je in contact. Ga je eerst zelf liever verder de diepte in over cultuur binnen jouw organisatie? Klik dan hier en ontdek alles over onze campagne over cultuur in organisaties.