• Agile Transformatie

Wanneer vinden we hier eigenlijk dat we het goed doen?

De deadline is gehaald. De targets zijn binnen. De audit is zonder opmerkingen afgerond. Er wordt geknikt. Misschien een kort “goed gedaan”. En dan gaan we door. In elke organisatie wordt succes benoemd. Soms expliciet, vaak impliciet. Natuurlijk veel te weinig. Maar los van wat wél gevierd wordt, is het minstens zo interessant wat níét wordt gevierd. Wat geen applaus krijgt. Wat stil voorbijgaat. En precies daar gaat dit artikel over. Over de vraag wanneer we hier eigenlijk vinden dat we het goed doen.

Wat zijn in jouw organisatie de (bewuste of onbewuste) criteria voor succes? Noem ze gerust eens hardop. Want vaak spreken we ze niet uit, maar we handelen er wel naar. En dan gebeurt er langzamerhand iets voorspelbaars: wat applaus krijgt, groeit. Wat erkenning krijgt, herhaalt zich.

En wat geen aandacht krijgt dan? Het team dat iets nieuws probeerde en daar veel van leerde. Iemand die dat lastige gesprek voerde dat de samenwerking echt verbeterde. De collega die zijn fout toegaf, waardoor grotere schade werd voorkomen. Dat verdwijnt naar de achtergrond. Niet omdat het onbelangrijk is. Maar omdat het geen expliciet succes was.

Wil je begrijpen waar een organisatie écht op stuurt? Kijk dan niet alleen naar de plannen of de ambities, maar naar wat hier consequent als “goed gedaan” wordt benoemd. En wat niet. Net zoals we in deze serie blogs over bedrijfscultuur onderzochten wat ons bij elkaar houdt en waar we op inzetten, gaat het hier ook om de onzichtbare patronen die cultuur vormen.

Hoe ik dit zelf ben gaan zien

Ik heb vaak teams begeleid die zeiden:“We willen meer vieren, verbeteren en leren.” Een mooie intentie. Maar als ik vroeg: “Wat willen jullie dan eigenlijk meer vieren?” Dan ging het bijna altijd over het halen van deadlines, targets of audits. Dat is zeker niet verkeerd en ook absoluut niet oneerlijk bedoeld. Maar het heeft wel effect. Want wat je beloont, herhaal je. En wat structureel geen aandacht krijgt, verdwijnt.

Succescriteria zijn krachtige stuurmiddelen in de cultuur van een organisatie. Ze bepalen waar morgen opnieuw energie naartoe gaat. Vaak zonder dat iemand daar expliciet voor kiest. Langs de vier cultuurwaarden die in deze serie steeds terugkomen, zie je hoe verschillend succes kan worden gedefinieerd.

Vier manieren waarop succes wordt gedefinieerd

Langs de vier cultuurwaarden die in deze serie steeds terugkomen, zie je hoe verschillend succes kan worden gedefinieerd.

1. Vernieuwen & ontdekken

Hier is succes: leren. Nieuwe inzichten opdoen. Iets proberen wat er eerder nog niet was. Dat vraagt om ruimte voor fouten en reflectie. Om het vermogen om ook kleine stappen vooruit te waarderen. Tegelijkertijd kan te veel vrijheid leiden tot energieverlies of het gevoel dat niets afgerond wordt.

Reflectievragen: Wanneer zeggen wij: “hier hebben we iets van geleerd”? En durven we dat ook echt succes te noemen?

2. Presteren & winnen

Hier is succes: leveren wat is afgesproken. Liefst meer dan dat. Resultaten zijn zichtbaar en meetbaar. Dat geeft duidelijkheid en focus. Het maakt verwachtingen scherp. Maar het kan ook maken dat wat niet direct meetbaar is, minder telt.

Reflectievragen: Wat vieren wij als het goed gaat? En wat blijft structureel onzichtbaar?

3. Beheersen & borgen

Hier is succes: voorspelbaarheid. Geen verrassingen. Processen die lopen zoals bedoeld. Dat geeft rust en betrouwbaarheid. Het beschermt wat is opgebouwd. Maar het kan ook maken dat afwijking automatisch als risico wordt gezien.

Reflectievragen: Wanneer vinden wij iets “goed genoeg”? En wat doen we met afwijkingen?

4. Samenwerken & verbinden

Hier is succes: betrokkenheid. Mensen die blijven. Teams die goed samenwerken. Dat zegt veel over veiligheid en vertrouwen. Tegelijk vraagt het scherpte om ook resultaten niet uit het oog te verliezen.

Reflectievragen: Wat waarderen wij in samenwerking? En wat zeggen we daarmee over prestaties? 

Wat vieren we en wat leren we daarvan?

In deze serie keken we eerder naar hoe we hier leidinggeven, hoe we samenwerken, wat ons bij elkaar houdt en waar we eigenlijk op inzetten. Deze laatste vraag in de serie over cultuur raakte misschien wel de kern van alles. Wanneer zeggen wij tegen elkaar: “dit hebben we goed gedaan”? Want hoe je succes definieert, bepaalt waar je morgen weer op inzet. En daarmee ook wie je als organisatie wilt zijn. Cultuur verander je niet alleen door ander gedrag te vragen. Je verandert haar door andere dingen belangrijk te maken.